Een kijkje in de wereld van een jonge toezichthouder

Van groep 8-musical tot verbindende kunstvorm
Yente ademt theater. Al vanaf haar zestiende rolde ze via festivals en evenementen het productiewerk in en ging ze als zzp’er aan de slag voor met name theaterfestivals. Binnen dat theaterlandschap wist ze al vroeg dat vooral musical haar trok. Met de studies Muziek- en Theaterwetenschap koos ze bewust voor de combinatie die daar het beste bij paste, en verdiepte ze zich steeds meer op de inhoud: niet alleen wát theater met een mens doet, maar ook waaróm dat maatschappelijk relevant is. Na haar bachelor en master ging ze aan de slag in de musicalwereld. “De kracht van musical schuilt voor mij in het feit dat bijna elke groep 8-leerling een musical maakt. Niet elk kind komt via diens ouders in aanraking met theater, maar via school maakt bijna ieder kind wél kennis met dit specifieke genre. Dat verklaart, denk ik ook deels, waarom musical in Nederland zo’n groot publiek heeft: het is de meest toegankelijke kunstvorm die er is, juist omdat die eerste kennismaking niet van thuis afhankelijk is. Ik geloof dat dit iets doet met kinderen: het helpt ze om zich al jong te ontplooien en ruimte te durven opeisen. Als ze later als volwassene naar een musical en/of het theater gaan, ontdekken ze dat theater niet alleen vermaak biedt, maar ook een manier kan zijn om jezelf en de wereld beter te begrijpen. In een tijd waarin polarisatie toeneemt, is dat extra waardevol: kunst, theater, musical, is namelijk ook een vorm van verbinding. In een theaterzaal lossen de scheidslijnen die ons daarbuiten zo bepalen – wie je bent, wie je geacht wordt te zijn – voor even op, omdat iedereen op datzelfde moment hetzelfde meemaakt.”

Twee werelden samenbrengen
Tegenwoordig combineert Yente haar rol als dramaturg in de commerciële sector met die van zakelijk leider bij een gesubsidieerd musicalhuis. Daarmee brengt ze niet alleen het artistieke en het zakelijke samen, maar ook het commerciële en het gesubsidieerde; twee assen waarop de sector zich meestal juist verdeelt. Waar de meeste professionals in de sector zich specialiseren in óf het artistieke óf het zakelijke domein, en óf de commerciële óf de gesubsideerde hoek, beweegt Yente tussen al die werelden. Artistiek inzicht scherpt haar blik op financiële keuzes, en de financiële kennis scherpt haar blik op artistieke keuzes. Bovendien helpt haar ervaring in de commerciële sector haar de gesubsidieerde wereld beter te begrijpen, en andersom net zo goed. Met deze combinatie van rollen wil ze een brug slaan in een sector die vaak nogal gepolariseerd is. Volgens Yente kampen beide werelden met hardnekkige vooroordelen: de commerciële hoek wordt vaak weggezet als alleen maar ‘entertainment’, terwijl de gesubsidieerde theaterwereld soms het stempel ‘elitair’ krijgt. Juist door die twee werelden te laten ‘flirten’ met elkaars kwaliteiten, ontstaat er volgens haar een meerwaarde: “Wat ik sterk vind aan commerciële producties is dat ze een groot bereik hebben en dus veel impact. Wat ik waardeer aan gesubsidieerde instellingen, is dat ze vaak op experimentele wijze te werk gaan en daarbij risico nemen. Ik zou heel graag willen dat die twee wat meer hand in hand gaan; ik gun de gesubsidieerde sector een nóg groter publiek en de commerciële sector nóg meer ruimte voor artistiek risco.”

Als 22-jarige solliciteren voor een Raad van Toezicht
Haar visie op theater en talentontwikkeling bracht haar vorig jaar bij een vacature voor toezichthouder bij Huis73 in Den Bosch. “Ik was net een jaar aan de slag als dramaturg en voelde dat het werk van een dramaturg eigenlijk heel dicht bij het werk van een toezichthouder staat. Het is namelijk allebei een vorm van (artistiek) advies geven, kritisch bevragen, analyseren en een soort helikopterview bewaren.” Hoewel de gemiddelde toezichthouder al snel decennia aan bestuurlijke ervaring meebrengt, liet Yente zich niet intimideren door het profiel. Ze trok de stoute schoenen aan en solliciteerde. Een vrijmoedige stap, zo bekent ze zelf, maar wel een die goed ontvangen werd door managing consultant Carine Leemereise van PublicSpirit. “In ons eerste gesprek grapte ze: ‘Toen wij jonge toezichthouders schreven in de vacature, dachten we niet dat iemand van 22 zou reageren’. Het werd een heel leuk gesprek, waarin we ook kwamen te spreken over wat dat zegt over PublicSpirit en over de samenleving, hoe we kijken naar de rol van toezichthouder en wat ervoor nodig is om een goede toezichthouder te zijn.” In een volgend gesprek, waarbij ook de RvT van Huis73 aanwezig was, werd duidelijk dat het een goede match was. “De RvT zag toen dat ik het perspectief heb dat de raad nog miste. Dat zit zowel in mijn leeftijd als in mijn manier van kritisch denken en mijn ervaring in theater, kunstvakonderwijs en talentontwikkeling.”

Met een mooi palet mensen aan de slag voor Huis73
Op 1 mei 2025 startte Yente als toezichthouder, en het bleek inderdaad een schot in de roos te zijn. Als enige cultuurprofessional zat ze aan tafel met mensen met een juridische, financiële of politieke achtergrond, waar ze direct serieus werd genomen. “Mijn vakgebied wordt hier gewaardeerd, gezien en omarmd. Dat is heel fijn. Het is ook zo waardevol dat ik in aanraking kom met mensen die niet in mijn vakgebied zitten. Ik had me dat van tevoren niet zo gerealiseerd, maar ik vind dat nog het allerleukste. Ondanks onze verschillende achtergronden delen we binnen de raad dezelfde visie: we staan allemaal voor het publieke domein, alleen vanuit een ander vakgebied. Vanuit onze eigen perspectieven vormen we één mooi palet waarmee we een deel van de samenleving op tafel leggen. Ik zeg bewust ‘een deel’, omdat ik denk dat we als raad nog mogen groeien op het gebied van diversiteit en inclusie.” Als Yente terugkijkt op het afgelopen jaar, benoemt ze dat ze met haar neus in de boter is gevallen. Huis73 had namelijk een druk jaar. Het kreeg te maken met een renovatie, een verhuizing én de werving van een nieuwe directeur-bestuurder. Stuk voor stuk mooie ontwikkelingen die de plek van Huis73 in de samenleving nog beter verankeren. “Wat Huis73 goed doet, is de drempels laag houden. Ik geloof dat daar in het publieke domein de kracht in zit. Op die manier kun je iedereen bereiken. Huis73 doet dat met cultuureducatie en talentontwikkeling, maar ook met het bibliotheekwerk en hulp bij digitalisering. Binding met het publieke domein zorgt uiteindelijk voor verbinding met elkaar.”

Betrek de jongere generatie in je organisatie!
Haar ervaringen bij Huis73 hebben Yente gesterkt in de overtuiging dat organisaties er goed aan doen om de deuren open te zetten voor de jongere generatie. “Ik geloof in de kracht van jongeren in je organisatie. Deze generatie moet het de komende tijd namelijk gaan doen. Als je je organisatie toekomstbestendig wilt maken en je publiek wilt blijven bereiken, dan heb je jongeren nodig. In de musicalsector zou het bijvoorbeeld goed zijn als er meer ruimte komt voor een nieuwe generatie, met nieuwe verhalen, nieuwe stemmen en nieuwe perspectieven. En dat geldt wat mij betreft net zo goed voor toezichthoudende functies. Ik vind dat PublicSpirit en Huis73 daarin met mij ook een mooie eerste stap hebben gezet, en ik hoop dat meer organisaties dat voorbeeld volgen.”

Interview: Ave Luth
Foto: Casper Koster