Marjolein Helder, oprichter en directeur van Plant-e

Talent aan het woord: Dat is het thema van PublicSpirit voor 2018. Welke mensen maken al jong het verschil? Wat drijft hen; hoe realiseren ze hun ambities? Hoe gaan ze om met hun grote verantwoordelijkheden? We geven in het komende jaar het woord aan tien jonge succesvolle vrouwen en mannen die werkzaam zijn in de werkvelden waarvoor PublicSpirit zich inzet. We verheugen ons erop hun inspirerende verhalen aan u te presenteren op onze website. We geven het woord aan Marjolein Helder. Lees het interview hier of download de pdf. Ga naar Talent aan het woord voor een overzicht van alle interviews in de reeks.

“Duurzaamheid en innovatie, dat zijn mijn drijfveren”

Er heeft altijd wel iets van een wereldverbeteraar in mij gezeten, maar dan wel met een heel praktische insteek”, zegt Marjolein Helder (35). Ook wilde ze altijd al eigen baas zijn. Ze had altijd sterke ambities en studeerde heel gemakkelijk. Het één versterkte het ander. Tegen het eind van haar studie vond ze het moeilijk om te kiezen wat ze zou gaan doen: ‘’Er waren zoveel mogelijkheden.” “Dat is toch heel mooi,”, zei haar thesis-begeleider, “als je alles leuk vindt, dan kun je nooit verkeerd kiezen. Als het tegenvalt, ga je weer wat anders doen.” Dat was voor Marjolein een eyeopener. Ze begon met promotieonderzoek over elektriciteit maken met levende planten en een half jaar later richtte ze haar eigen bedrijf op, op basis van dezelfde technologie.

Innovatie en duurzaamheid

Marjolein Helder is directeur van ‘Plant-e’, een bedrijf dat elektriciteit maakt met levende planten. Ze startte haar bedrijf gedurende haar promotieonderzoek aan de Wageningen University. Prima, vond haar prof, maar hij eiste wel dat ze ook haar proefschrift moest afronden. Dat lukte, zelfs een jaar eerder dan op de planning stond. Nu bestaat het vaste team van Plant-e al uit 7 mensen, met een groep flexibele krachten en studenten eromheen. Na het afronden van Marjolein haar promotieonderzoek verschoof het accent van Plant-e van toegepaste wetenschap naar een marktgeoriënteerd bedrijf. Een heel toegankelijk  product van Plant-e is een doe-het-zelf pakket, waarin levende planten werken als batterijtjes, een soort gadget. Daarmee krijgt het bedrijf van Marjolein wereldwijd veel aandacht, het is een goede ‘binnenkomer’. Een vergelijkbaar systeem, maar dan op grotere schaal, wordt gekocht door scholen, gemeenten, provincies en bedrijven. “Ondanks dat het momenteel nog niet volledig rendabel is, zie je in de energieproductie de focus verschuiven naar innovatie en duurzaamheid, en dat zijn juist mijn drijfveren”, zegt Marjolein.

“Wetenschap is een middel, geen doel op zich”

Over haar bedrijf: “Iedereen in het bedrijf heeft een specialiteit, variërend van technologie tot de financieel-economische bedrijfsvoering. Vanuit zijn en haar achtergrond is iedereen eigenlijk allemaal hybride bezig met de missie van ons bedrijf en de productontwikkeling. Het bedrijf draait nu helemaal op eigen omzet. De revolutionaire technologie wordt nog verder doorontwikkeld, dat doen we nu samen met onze zeer uiteenlopende klanten.” Zelf is Marjolein vaak op reis om overal ter wereld contacten te leggen en samenwerkingsverbanden op te bouwen. “Hoewel het allemaal in de wetenschap begonnen is, ligt mijn focus nu wel helemaal op het runnen van een commercieel bedrijf, maar daar hoort voor mij wel altijd de maatschappelijke component bij”, zegt Marjolein. “Ik vond mijn promotieonderzoek geweldig, maar voor mij is wetenschappelijk onderzoek een middel, geen doel op zich. Ik moet wel weten waar ik het voor doe.”

Vastberaden, en niet alles rationaliseren

Wat zijn jouw persoonlijke kenmerken of talenten die je, zo relatief jong nog, hier gebracht hebben? Marjolein denkt even na en zegt dan stellig: “Optimisme, positivisme en doorzettingsvermogen. Natuurlijk zit ‘t wel eens tegen, maar dan word ik nog meer vastberaden. Als iedereen zegt dat iets niet kan, dan zeg ik: dat zullen we dan nog wel eens zien! Verder ben ik een kritisch denker en hecht ik ook veel belang aan kritische meningen om mij heen. Daar kom je  met z’n allen verder mee. En dat ik nog jong ben? Dat is steeds minder ongewoon. Je ziet overal meer jonge mensen op belangrijke posities verschijnen, kijk maar eens in raden van toezicht. Je moet doen wat je echt wilt, en waar je goed in bent.”

Marjolein noemt nog een andere nuttige eigenschap: “Ik ben van nature een echte netwerker, heb altijd veel vrienden en vriendinnen gehad. Netwerken gaat bij mij intuïtief, ik hecht veel waarde aan wederzijds vertrouwen en oprechtheid. Het voelt bijvoorbeeld niet goed wanneer je in contracten moet vastleggen hoe je wederzijds met informatie om zult gaan. Als je voelt dat er iets niet klopt – ook al kun je er niet precies een vinger achter krijgen waar het hem in zit – dan kun je toch beter een punt zetten achter de zakelijke relatie. Je kunt je energie beter in positieve dingen steken. Dit wordt in de huidige managementcultuur volgens mij sterk onderschat. Je kunt niet alles rationaliseren.”

De sociale momenten benutten

Wat Marjolein goed van pas komt bij het opbouwen van een effectief netwerk, is de vele media-aandacht die ze met haar bedrijf krijgt. “Daardoor speel je jezelf in de kijker en zo werd ik uitgenodigd voor een diner in het Catshuis over innovatie waar Klaus Schwab van het World Economic Forum (WEF) ook aanwezig was. Hierop volgde een uitnodiging om ons aan te melden voor de Technology Pioneer Award, die we wonnen. Bij het WEF ben ik overigens nog steeds betrokken. Dat is een heel bijzonder netwerk, waar je toegang hebt tot de CEO’s van alle grote bedrijven wereldwijd. Voor een start-up is dat natuurlijk een droomnetwerk. Verder houd ik ook erg van de sociale momenten, zoals bedrijfsborrels, waar je informeel met mensen kunt praten. Congressen en zo zijn niet erg aan mij besteed, want ik ben een slechte luisteraar. Ik kies bewust aan welke activiteit ik wel en niet iets kan hebben. Het gaat om geïnspireerd raken en inspireren. Ik vind het belangrijk om met mensen een gesprek te voeren wat niet gericht is op verkoop. Ik vind het zelf ook niet prettig als iemand me alleen maar iets probeert te verkopen.”

Focus op de dingen die moeten gebeuren

Hoe belangrijk zijn de social media voor jou? Marjolein: “Door de publiciteit word ik veel op online media gevonden, wel tientallen keren per dag, en daardoor kan ik me daar redelijk passief opstellen. Het zou ongelooflijk veel tijd kosten om overal individueel op te reageren. Dat zou niet erg zijn als het allemaal nuttige vragen of opmerkingen zijn, maar het valt me op hoe lui mensen zijn. Ze sturen heel gemakkelijk een vragenlijstje, terwijl ze de antwoorden zelf kunnen vinden in alle informatie die al toegankelijk is. Dus dan denk ik: ga zelf maar aan de slag. Mijn zakelijk online netwerk loopt via Linkedin. Maar ik doe er niet veel mee. Ik gebruik het zo af en toe om wat oude contacten terug te zoeken.  Andere social media, zoals Twitter, gebruik ik wel, maar Twitter is erg vluchtig. En onze producten zijn juist niet vluchtig, je moet geduld hebben. Planten kun je ook niet sneller laten groeien. Facebook gebruik ik alleen voor privécontacten.”

“Als je maar je best doet en er hard voor werkt”

Wat heb je van huis uit meegekregen, voor zover dat relevant is voor deze positie? Marjolein: “Ik kan me niet anders herinneren dan dat er altijd aandacht was voor de natuur, dat je – ook als kind – goed moest zorgen voor de planten en beestjes. Bovendien heb ik van jongs af aan geleerd dat je alles kunt doen wat je wilt, als je maar je best doet en er hard voor werkt. Ik heb geen uitgesproken rolmodellen gehad. De mogelijkheid om dit bedrijf op te richten kwam op mijn pad en ik heb dat met beide handen aangegrepen.”

Elkaars drijfveren begrijpen

Marjolein weet het bedrijf goed te matchen met haar privéleven en andere activiteiten. Zo is ze ook lid van de Raad van Commissarissen van studentenhuisvester Idealis. “Je moet op de balans letten, dat geldt voor alle collega’s. Je hebt relaties in je privéleven en je hebt een relatie met het bedrijf. In principe ga je daar op dezelfde manier mee om. Zolang het werk leuk is, kun je zoveel werken als je wilt. Alle collega’s hebben meer vakantiedagen dan ze opnemen en het ziekteverzuim is heel laag. Wanneer dat anders wordt, dan is dat het signaal dat er iets aan de hand is. Ik vind alles leuk, en dat is tegelijkertijd een valkuil voor die balans. Wanneer het echt te veel wordt moet je het anders gaan doen. Hoewel mijn man zelf een heel ander vak heeft, kan hij zich goed inleven in hoe belangrijk dit werk voor mij is. Je moet thuis wel van elkaar begrijpen wat je drijfveren zijn. En wanneer het eens tegen zit, dan moet je dat ook kunnen delen. Iedereen heeft een uitlaatklep of klankbord nodig.”

In het westen verdienen, in ontwikkelingslanden investeren

“Ik zie nog heel veel verdere mogelijkheden voor de toekomst. Wat mij inspireert is om te zien hoe kinderen reageren op onze producten. Zij zien direct hoe gaaf het is om systeempjes te bouwen waarmee je energie kunt opwekken. Hun enthousiasme geeft de bevestiging dat we goed bezig zijn. Het is toch een groot compliment wanneer je stiefdochter trots zegt dat ze op school een spreekbeurt gaat houden over stroom uit planten? En ik word erg geïnspireerd door alle internationale contacten. Onze technologie wordt in ontwikkelingslanden met open armen ontvangen. Over een paar dagen vertrek ik naar een relatie in Azië om een grote opdracht proberen binnen te halen. Mijn uiteindelijke doel is om een rendabel bedrijf op te bouwen in de rijke westerse wereld om vervolgens tegen hele lage kosten de technologie ook beschikbaar te maken voor ontwikkelingslanden. En dan op zo’n manier dat men lokaal een eigen business kan opzetten om met de technologie te werken en de lokale economie een boost te geven.”

Download het interview of ga naar Talent aan het woord voor een overzicht van alle interviews in de reeks.

PublicSpirit